Պատմություն Աղվանից աշխարհի

VII դարի հայ պատմիչ Մովսես Կաղանկատվացին ծնվել է Կաղանկատույք գյուղում։ Նրա «Աղուանից աշխարհի պատմութիւն» գիրքը կազմված է տարբեր դարերում գրված կարճ պատմություններից, նամակներից, իշխանների և սրբերի կենսագրություններից։ Մովսես Կաղանկատվացու աշխատության մեջ հարուստ տեղեկություններ կան Հայաստանի, հատկապես «արևելից կողմանց»՝ Արցախի և Ուտիքի վաղ միջնադարյան պատմության մասին։ Արժեքավոր են նաև նրա հայտնած տեղեկությունները Անդրկովկասի, Բյուզանդիայի և Պարսկաստանի մասին։ Գրքի հետագա՝ 10-րդ դարի ենթադրյալ շարունակողը Մովսես Դասխուրանցին է։